tết thanh minh

“… Thanh minh trong tiết tháng ba

Lễ là tảo mộ hội là đạp thanh…”

(Truyện Kiều – Nguyễn Du)

Cúng tết Thanh Minh trong quan niệm của người Việt Nam

Cúng tết Thanh Minh là việc cúng giỗ vào tiết Thanh Minh. Trong lịch âm, tết Thanh Minh gọi là tiết Thanh Minh, vốn xưa nay là 1 trong 24 tiết khí định kỳ thường niên.

Lịch truyền thống cho biết, tiết Thanh Minh (một cách gọi khác của tết Thanh Minh) thường bắt đầu từ ngày mùng 4 hoặc mùng 5 tháng 4 hàng năm tới ngày 20 hoặc ngày 21 tháng 4 cùng tháng (dương lịch).

Theo các chuyên gia tâm linh cho biết, tiết Thanh Minh diễn ra sau tiết Lập xuân cùng năm 45 ngày và sau tiết Đông chí của năm trước 105 ngày.

Năm 2017 này tết Thanh Minh rơi vào ngày mùng 4/4 dương lịch (thứ ba). Ngày lễ bắt đầu từ 22 giờ tối ngày 4/4 dương lịch (8/3 âm lịch) đến ngày 20 hoặc 21/4 dương lịch thì kết thúc.

Tết Thanh Minh với người Việt Nam ta được coi như ngày giỗ chung với mọi nhà, là dịp để con cháu báo hiếu trả nghĩa, đền ơn.

Tiết Thanh Minh chính là khoảng thời gian mà khí trời trở nên trong sáng và thanh khiết nhất, khi bầu trời quang đãng và khá mát mẻ. Đây cũng là lúc chấm dứt mua phùn, kết thúc quãng thời gian nồm ẩm, trời quang mây tạnh.

Ngày Thanh Minh thường là ngày mà mặt trời ở vào vị trí hoàng đạo và may mắn, rất phù hợp để đi tảo mộ.

Với người Việt Nam, tết Thanh Minh là ngày lễ gắn liền với đạo hiếu và đạo đức, ngày lễ thể hiện bổn phận của mỗi người con và người thân trong gia đình.

Chính vì thế cúng tết Thanh Minh chính là dịp để chúng ta tưởng nhớ những công ơn to lớn của tổ tiên, dòng họ và của những bậc tiền bối đi trước.

Lễ vật cúng tết Thanh Minh

Tết Thanh Minh với người Việt Nam ta được coi như ngày giỗ chung với mọi nhà, là dịp để con cháu báo hiếu trả nghĩa, đền ơn.

Người lớn sẽ thắp hương và sửa sang mộ phần, sau đó dâng hương hoa cùng lễ vàng, nến…

Chính bởi thế mà chúng ta dù có đi làm xa đến mấy cũng cố gắng về sum họp với gia đình để về thăm mộ phần của tổ tiên. Hành động đó bao đời nay đã như sợi dây vô hình gắn kết con cháu trong dòng tộc.

Khi làm lễ cúng tết Thanh Minh, thường người lớn tuổi nhất trong gia đình, dòng tộc sẽ đi trước mang vàng hương, tiếp sau đó người trẻ tuổi đi phía sau đội mâm lễ. Thứ tự người đi lễ đúng chuẩn là người già, trưởng nam, trưởng nữ tới con cháu ruột nội ngoại và dâu rể.

Người lớn sẽ thắp hương và sửa sang mộ phần, sau đó dâng hương hoa cùng lễ vàng, nến… Các con cháu đi theo sau để học hỏi và biết về gia tiên, dòng tộc.

Lễ cúng tết Thanh Minh bao gồm lễ chay và lễ mặn:

– Lễ chay gồm: Xôi chè, oản chuối cùng bánh trái, nước và gạo muối, bỏng, bơ và mật ong.

– Lễ mặn gồm: Nước, hương nhang, đèn (nến) cùng trầu cau, tiền vàng và rượu, thịt (có thể thay bằng chân giò, gà luộc hoặc một khoanh giò nạc…), hoa quả.

Khi đi cúng lễ tết Thanh Minh có thể mang theo nhiều phẩm vật cúng lễ nhưng tuyệt đối không được nhờ người ngoài cầm giúp. Sau khi lễ tạ thành tâm, mọi người nên đi dâng hương cho các mộ lân cận xung quanh.

tết thanh minh
Khi tiền và vàng mã đã cháy thành tro, chủ lễ lấy 1 chén rượu cúng để rẩy vào tro và đồng thời xin lộc về nhà để cả gia đình làm lễ gia thần, cúng gia tiên tại nhà.

Nên cúng tết Thanh Minh lễ chay hay lễ mặn?

Dù là cúng lễ chay hay lễ mặn, điều được khuyên làm trong tết Thanh Minh là không sát sinh. Có như vậy, vong hồn tổ tiên mới dễ siêu thoát.

Ngày nay khi quan niệm cỗ chay và cỗ mặn đã không quá nặng nề, nhiều người và các chuyên gia có tiếng đều cho rằng, cúng Thanh Minh nên cúng bằng cỗ chay.

Nhiều người còn cho rằng, nên cúng tết Thanh Minh bằng cỗ chay, bởi họ quan niệm, có như vậy, tổ tiên và thần  Phật mới dễ dàng siêu thoát.

Nên và không nên khi cúng tết Thanh Minh

Dù cúng chay hay cúng mặn, khi đi lễ mộ người nhà chú ý cần xin phép để được bao sái mộ chí, tiến hành tu sửa các phần/khu vực mộ bị xuống cấp, hư hỏng do thời gian, yếu tố khách quan…

tết thanh minh
Khi đi cúng lễ tết Thanh Minh có thể mang theo nhiều phẩm vật cúng lễ nhưng tuyệt đối không được nhờ người ngoài cầm giúp.

Nên thành tâm rẫy cỏ và đắp đất tôn cao và làm những công việc cần thiết với mộ phần bằng đất. Như vậy, vừa thể hiện sự hiếu kính vừa là phát tâm giúp âm phần của tổ tiên tốt đẹp để con cháu đời sau hưng thịnh.

Lưu ý rằng, giấy hoa và nước sơn ở mộ phần thường được chọn màu đỏ để giúp khu mộ vượng khí, nhìn đẹp mắt và lại dễ có tài lộc.

Không nên mời thầy chùa hay thầy pháp đi cùng gia đình đến mộ phần của gia đình hoặc dòng họ để cúng lễ, vừa tốn kém lại khá mất thời gian chuẩn bị, quá trang trọng cầu kỳ.

Các thành viên trong gia đình nên chủ động và khéo léo thu xếp để tự tạo mộ và khấn vái.

Các bước cúng tết Thanh Minh

Người chủ lễ là trưởng họ, là trưởng nam hoặc thành viên lớn tuổi nhất trong dòng họ.

– Bước 1: Làm lễ cúng thổ địa, sơn thần… những vị thần cai quản đất đai để xin phép quan thần linh và thổ địa cho phép gia đình đến tảo mộ, sửa sang, phát quang và bồi thổ mộ phần.

– Bước 2: Làm lễ khấn cầu cho vong hồn, vong linh người nhà dưới âm thế được an ổn, siêu thoát và độ trì cho con cháu ở dương gian mạnh khỏe, yên bình.

Lưu ý, khi cúng tại mộ phần, cần thăm mộ tổ trước tiên rồi mới tới những mộ nằm ở xung quanh.

– Bước 3: Trong lúc chờ hương nhanh tàn, gia chủ và chủ lễ đến mộ phần của gia tiên thắp hương, khấn vái xin phép tu sửa và dọn dẹp mộ phần.

Tiến hành bao chí mộ phần, tu sửa, bồi thổ ngôi mộ, với mộ đất thì đắp đất tôn cao và làm sạch cỏ… Như vậy, vừa thể hiện sự hiếu kính vừa là phát tâm giúp âm phần của tổ tiên tốt đẹp để con cháu đời sau hưng thịnh.

– Bước 4: Chờ cho hương cháy được chừng 2/3 nén thì thắp tiếp một tuần hương mới nữa và bắt đầu xin phép tổ tiên để hóa vàng.

Khi tiền và vàng mã đã cháy thành tro, chủ lễ lấy 1 chén rượu cúng để rẩy vào tro và đồng thời xin lộc về nhà để cả gia đình làm lễ gia thần, cúng gia tiên tại nhà.

Dù là cúng lễ chay hay lễ mặn, điều được khuyên làm trong tết Thanh Minh là không sát sinh.

Lưu ý khi làm lễ cúng tết Thanh Minh

Nếu gia đình không có điều kiện và không thu xếp được thời gian hoặc đang ở xa, hoàn toàn có thể cúng tết Thanh Minh tại nhà hay tại nhà thờ họ và chia lộc cho con cháu trong gia đình.

Cách cúng này cũng giúp chúng ta kết nối và thể hiện được tình cảm anh em ruột già gắn bó bền chặt.

– Khi cúng vái làm lễ, nên thắp hương số lẻ là 1 hoặc 3 nén nhưng đèn và nến chỉ cần mang theo 2 cây, 2 chiếc. Vì khi thắp đèn và nến lên, con số 2 tượng trưng cho 2 vầng nhật nguyệt.

– Khi hành lễ cúng gia thần và cúng gia tiên, có 2 hình thức phổ biến là vái và lễ. Tư thế vái đúng chuẩn là các ngón tay đan chéo vào nhau rồi đặt ngang trước ngực. Tư thế lễ đúng chuẩn là hai bàn tay áp vào nhau và đặt ngang trước ngực.

Chỉ được thắp hương và vái/lễ sau khi người chủ gia đình đặt lễ vật lên bàn thờ. Người làm lễ phải kính cẩn dùng 2 tay dâng những nén hương lên ngang trán và vái 3 vái rồi mới tiến hành cắm hương vào bát.

Like page Phong Cách Sống để cập nhật tin tức mới nhất

2 BÌNH LUẬN

Gửi phản hồi